La XDLA critica’l plan pilotu del asturianu

La Xunta pola Defensa de la Llingua Asturiana XDLA criticaba esti día’l plan pilotu del asturianu, presentáu’l martes, qu’amuesa na so opinión “qu’ensin oficialidá too mengua”, porque la resolución de la Conseyería llega a esplicitar que l’usu del asturianu va ser “bien llimitáu y restrinxíu”.

Nuna nota de prensa asoleyada esti xueves, la XDLA fai alcordanza de que van cumplise cuasi dos años dende que’l conseyeru d’Educación y Cultura, Xenaro Alonso, y el director xeneral de Planificación Llingüística y Normalización, Fernando Padilla, asumieren el so cargu. y “nesti tiempu pocos cambios vimos acullá de les bones pallabres; la Llei d’Usu sigue bloquiada nel so desarrollu, l’asturianu nun s’usa na publicidá institucional, la TPA sigue marxinando esti idioma na so programación, l’apoyu -por llamalu de dalguna manera- a la nuestra industria cultural ye tercermundista y de la presencia del nuestru idioma nel sistema educativu meyor nun falar”.

Na opinión de la organización de defensa del idioma, la especialidá pal profesoráu d’asturianu sigue ensin salir alantre y “l’anunciada gran midida de la llexislatura en política llingüística, la puesta en marcha d’un plan pilotu pal usu del asturianu como llingua vehicular nes escueles, queda en papel moyao”. Asina, depués de publicase la resolución pola que s’establecen les instrucciones pal desenvolvimientu d’un Plan Pilotu Esperimental de Promoción del Usu del Asturianu pal añu académicu 2017/ 2018 vese que “d’usar l’asturianu como llingua vehicular poco.  Y ye qu’esti idioma va tar namás presente nuna sesión selmanal, que nin va ser dafechu n’asturianu porque la resolución establez que nun se va emplear  n’esclusiva la llingua asturiana, sinón que tamién va asegurase l’adquisición de la terminoloxía específica del área en llingua castellana”. La mesma resolución llega a reconocer que l’usu de la nuestra llingua fuera de l’asignatura dedicada específicamente a la mesma ye bien llimitáu y restrinxíu, “de forma que la llingua vehicular que se va usar, con calter xeneral, va ser, de forma absolutamente predominante, la llingua castellana”.

Na opinión de la Xunta, tampoco nun va meyorar esti proyeutu la situación de los profesores d’asturianu, “porque s’establez que nun va haber nomamientos nuevos o ampliaciones de xornada. Una situación absurda que muestra lo que supón tratar de facer esto nun marcu de non oficialidá”.

Y ehí queda “la gran medida de la política llingüística pa la llexislatura 2015-2019. Una política llingüística que muestra día tres día qu’ensin oficialidá nun hai política llingüística que valga, tovía más cuando los encargaos de llevala alantre son un Gobiernu que nun quier facer política llingüística y un conseyeru de Cultura que parez que nun quier dir muncho más allá de les bones palabres”.

Prueba de too esto pala Xunta pola Defensa de la Llingua Asturiana ye qu’esta mesma selmana, ensin dir más lloñe, “vimos cómo en Siero colocaben carteles que nun cumplen cola toponimia oficial. Tamién vimos cómo a una eurodiputada nun-y dexaron falar asturianu nuna comisión onde sí se permitió l’usu simbólicu del gallegu, el catalán y el vascu. Too ello ensin que dende la Conseyería de Cultura tomaren cartes nel asuntu o fixeren dalguna crítica”. La so capacidá y los derechos de quien fala asturiano, como asturianos y asturianes, y parafrasiando’l testu de la resolución, son “bien llimitaos y restrinxios” mientres nun se reconoza la oficialidá nel Estatutu.

Por too esto, manifiesten dende la XDLA otra vuelta la so reivindicación de la oficialidá de les llingües d’Asturies “como ferramienta de normalización tamién nel ámbitu educativu, per un llau garantizando la incorporación digna de la enseñanza del asturianu y el gallego-asturiano al currículu de tolos niveles educativos y, per otru, como fundamentu pa la creación de la especialidá pal profesoráu de los cuerpos de maestros/es y de profesores d’enseñanza secundaria, que desanicie la precariedá y la desigualdá que carecen anguaño. Encamentamos asina al titular de la Conseyería d’Educación y a los grupos de la Xunta Xeneral que sofiten al Gobiernu a apoyar les iniciatives qu’empobinen per esi camín”.

Fonte: Asturnews

Iniciativa pol Asturianu celebra la puesta en marcha del plan pilotu en primaria

Iniciativa pol Asturianu celebra la puesta en marcha del plan pilotu pal asturianu como llingua vehicular en primaria y “que se cumpla la llexislación y los neños d’infantil vayan poder tener clases d’asturianu”.

L’asociación de defensa del idioma, Iniciativa pol Asturianu amosaba esti día’l so apoyu al plan pilotu que se va poner en marcha a la lo llargo del próximu cursu con un comunicáu nel que dexaba afitao qu’esta midida “ye un fechu positivu y que va na llinia de lo qu’ha ser un verdaderu procesu de normalización, magar qu’entamar en namás diez centros, dempués de cuasi cuarenta años de retrasu d’esti procesu, paez insuficiente y demasiao lento”.

Sicasí, ye importante recordar que l’asignatura de Llingua Asturiana vien tando en marcha dende 1984 de forma voluntaria en tolos niveles, “inclusive compitiendo en secundaria con asignatures mui atractives, y que les families y l’alumnáu vienen acoyéndola con gran ésitu, magar les torgues puestes en dellos centros. Esto da una base bien esperanzadora pa la puesta en marcha del procesu d’introducción del asturianu como llingua vehicular d’otres asignatures”.

Hai que recordar qu’amás d’esti apoyu de les families los sindicatos asturianos y estatales amosaron yá’l so sofitu a estes midíes, sigún l’asociación. Agora ye importante “planificar bien esti procesu, pa que seya esitosu, xenerar los materiales necesarios, la formación que’l profesoráu precise y la promoción afayadiza de la midida”.

La noticia de la ufierta pal próximu cursu de l’asignatura de Llingua Asturiana n’Educación Infantil “ye bien positiva tamién, y vien a terminar con una illegalidá, pues la Llei d’Usu del asturianu de 1998 determinaba la obligación pa l’alministración d’ufiertar l’asignatura en tolos niveles educativos. Ye necesario, pa cumplir dafechu la llexislación, qu’esta ufierta s’estienda a otros niveles onde entá nun llega, talos como la FP, FP básica y otros estudios reglaos qu’entá nun cuenten cola ufierta d’asturianu”.

Amás, pa Iniciativa, “ye de suma importancia la reconocencia inmediata per parte del Ministeriu d’Educación de la especialidá docente d’asturianu pal profesoráu, que vive en condiciones llamentables de continua interinidá, xenerando situaciones que nun permiten garantizar la calidá del enseñu, con una gran inestabilidá.

Animamos a les families asturianes a reclamar nos sos centros que s’apliquen estes midíes, y recordamos que la llei garantiza que con qu’un solu alumnu o alumna quiera matriculase na asignatura, esta ha d’impartise nel centru, un modelu qu’habría estendese, como drechu humanu que ye, a la posibilidá de tener l’asturianu como llingua vehicular d’otres asignatures”.

Fonte: Asturnews

El plan pilotu pa usar l’asturianu como llingua vehicular en dalgunes materies va echar a andar el cursu que vien

• . La Xunta Xeneral aprueba un plan de dignificación de la llingua asturiana

Aula de Educación Infantil 3-6 años

Dellos centros asturianos van impartir materies en llingua asturiana’l cursu qu’entra en Primaria. La Conseyería d’Educación y Cultura ta presentando’l proyeutu pilotu a aquelles escueles que tiene una matriculación cercana al cien por cien en Llingua Asturiana pa escoyer una cantidá superior a la media docena nel que ponelu en marcha.

 La decisión final va depender del sofitu de tola comunidá educativa del centru. La intención d'Educación ye que sían los propios maestros titulaos de cada asignatura, non los de la materia de Llingua Asturiana o Gallego-asturiano, los que dean al menos el 50 por cientu de la so materia nel idioma. Ciencies Sociales, Educación Física o Plástica podríen ser les asignatures escoyíes pa dar estes clases.

 L’establecimientu de proyeutos pilotos d’usu del vehicular del idioma en tolos niveles educativos yera ún de los puntos qu’afitaba la petición d'un Plan de Dignificación del Asturianu, consensuáu pola FSA-PSOE, Podemos, IX y Foro y que recibió’l preste de la Xunta Xeneral el 16 d’ochobre del 2015 cola astención de Ciudadanos y el votu en contra del PP.

 Esta propuesta instaba al Conseyu de Gobiernu “a aprobar, enantes del final del periodu de sesiones próximu, unplan de dignificación y normalización de la llingua asturiana, que contenga un conxuntu d’aiciones urxentes col oxetivu d’algamar la so dignificación sociollingüística, la so proteición y el so puxu, con suficiente dotación presupuestaria pa cumplir tolos oxetivos, y nel que s’especifique la entidá responsable de la so execución, la previsión del costu de caúna de les aiciones, la so temporalización y los criterios pa la so evaluación”.

 Otru puntu importante que va desendolcar yá la conseyería, según anunció Genaro Alonso na Comisión Especial d’Estudiu sobre'l Réxime de Proteición y Promoción del Asturianu, ye la modificación del currículu del segundu ciclu d’Educación Infantil –neños y neñes de 3 a 6 años– pa dar la asignatura de Llingua Asturiana y Gallego-asturiano nesta etapa.                                                                                                         Fonte: asturies.com

La foguera de San Xuan fala asturianu en L'Entregu

   La llingua asturiana ta cuasi siempres presente nes celebraciones de San Xuan, pero hai llugares onde ye dafechu la única llingua vehicular. Ye'l casu de L'Entregu, donde va ser el quintu añu siguíu que’l coleutivu La Semiente entama la Foguera de San Xuan. Como dicen na so anuncia, "yá tán buscando la madera, y preparando les actividaes lúdiques, como los pasacais, la música, el “conxuru escontra la Llei Mordaza”.. y si otres veces la temática de la Foguera trató temes como'l de la llucha minera, la represión, la llei del albuertu, el machismu…, anguaño la protagonista ye La Llei Mordaza, que se va empezar a aplicar ya en xunetu y que ye una vuelta de tuerca mas al retayu nos nuesos drechos y llibertaes civiles, tanto individuales como coleutives".

   Anque cunten cola collaboración de distintes vecines pal Enrrame Les Fontes o tamién pa contribuyir apurriendo madera y muebles vieyos, animen a toa persona que quiera pase estos día pela zona de l'actividá p'arimar el llumbu y llevantar una bona Foguera. Al coleutivu La Semiente gustaría-y dicir, que la so intención "yera la de faer una programación mas curiosa na edición d'anguaño, pero la coxuntura d'atopase somorguiaos no que ye l'adecuación del nuevu local al que se treslladen, la 5ª Campaña de Recoyida de Llibros y Material Escolar, y les distintes movilizaciones sociales nes que tán meties, como, ente otres, los preparativos de la manifestación Contra la Llei Mordaza pal el 30 de Xunu, faen que nun puedan centrase enforma en l’ampliación del programa de La Foguera".

   Animen a toles vecines de L’Entregu y contorna a sumase la nueche del 23 a la celebración del cambéu de solsticiu, a potenciar una tradición enllena de maxa y a faelo dende un puntu de vista críticu y reivindicativu. Como tolos años va haber una queimada gratuita pa tol mundu y tamién va haber un chigrín pa l'autoxestión d'esta y otres actividaes.                                Fonte: asturnews

L'asturianu como llingua vehicular nel enseñu y la formación del profesoráu d'asturianu

G. Riaño: “La normativa llegal permite que l’asturianu pueda ser llingua vehicular d’otres asignatures”

    Xosé Antón González Riaño ye miembru de l’Academia de la Llingua Asturiana, dirixendo la Universidá Asturiana de Branu, y profesor na Facultá de Formación del Profesoráu de la Universidá d’Uviéu, onde ye unu de los docentes de la especialidá d’asturianu nel Máster que forma dende va dos cursos a los profesores de secundaria, bachilleratu y formación profesional. Coincidiendo cola apertura del plazu de preinscripción nel Máster, falamos con él d’esta titulación y de la situación del asturianu nel ámbitu del enseñu.

-¿Cómo se prepara agora a los profesores d'asturianu en secundaria y bachilleratu?
    -Pa ser profesor de Llingua Asturiana na Educación Secundaria y en Bachilleratu, amás de la formación universitaria d'aniciu nel grau, hai que cursar necesariamente la Especialidá d'Asturianu nel Máster de Formación del Profesoráu, onde s'estudien non solo cuestiones llingüístiques afayaes al trabayu propiu del aula, sinón cuestiones sociolóxiques, psicolóxiques y didáutiques que tienen que remanar los futuros profesores. Nesti sen, la formación d'un profesor o profesora d'asturianu ye igual, en cuantes a la estructura, que la que tien que cursar cualquier otru profesor de la especialidá que seya: matemátiques, filosofía, xeoloxía…

-¿Qué tal acoyida tuvo la especialidá d'asturianu del Máster de Formación del Profesoráu nes sos primeres ediciones?
    -Pues "normal" dende'l puntu de vista organizativu; ye dicir, nun "chocó" a naide y asumióse como una especialidá que funciona n'igualdá de condiciones que les otres... Otra cuestión ye que, ente otres coses por falta d'información, davezu queden places llibres ensin cubrir... y esto ye una pena dende'l puntu de vista de les salíes profesionales que son, paezme a min, bien interesantes pal profesoráu de Secundaria.

-Agora, cola desapaición del Títulu Propiu, yá nun van esistir dos títulos, ¿espérase un aumentu de la matrícula na especialidá del Máster?
    -Vamos ver, esti cursu 2012-13 ye l'últimu de la Especialidá Universitaria de Postgráu de Llingua Asturiana. A partir del próximu cursu la formación universitaria d'aniciu fairáse, esclusivamente, pente medies de los estudios universitarios que configuren el "minor" d'asturianu nos estudios de filoloxía que yá tán funcionando. Les nueses espeutatives son que la especialidá, darréu de lo anterior, s'afite nel Máster de Formación del Profesoráu de Secundaria.

-¿Puede matriculase cualesquier persona con un títulu universitariu?
    -A la especialidá d'Asturianu nel Máster de Formación del Profesoráu de Secundaria acceden direutamente, y como primer opción, los estudiantes que cursaren previamente la especialidá universitaria d'asturianu o'l minor d'asturianu. Agora bien, como pasa col restu d'especialidaes, cualquer tituláu universitariu (llicenciáu o graduáu) pue acceder si previamente supera un esame nel qu'amuese la so conocencia de la materia filolóxica asturiana. Ye, como te digo, lo mesmo que pasa con cualquier otra especialidá: pa acceder a la especialidá, por exemplu, de Matemátiques hai que ser llicenciáu (o graduáu) en Matemátiques, pero tamién pue acceder un, pongamos por casu, llicenciáu en Filoloxía Románica si "demuestra" nun esame que conoz y domina les matemátiques a esi nivel... Y danse casos en distintes especialidaes...

-¿Cuándo s'abre'l plazu de matrícula?
    -El primer plazu de preinscripción abrióse’l xueves pasáu y tará abiertu hasta’l 14 de xunu. La preinscripción pue facese na páxina web de la Universidá d’Uviéu.

-Usté ye profesor d'una de les asignatures de la especialidá, ¿qué conteníos se dan na especialidá d'asturianu?
    -La formación que recibe un futuru profesor o profesora de Llingua Asturiana nel Máster tien la mesma estructura que la del restu d'especialidaes y podría resumise d'esti mou: de los 60 creitos ECTS, 15 correspuéndes col módulu xenéricu de calter socio-psico-pedagóxicu (cuestiones de psicoloxía del desarrollu, pedagoxía y organización escolar, socioloxía educativa), mentantu qu'otros 26 son del módolu disciplinar específicu (entraríen equí cuestiones como complementos de formación llingüística, didáutica de la llingua en Secundaria, etc). Tamién hai otru módulu rellacionáu col practicum (que se fai nos institutos) y que tien 13 creitos y, a lo cabero, el Trabayu Fin de Máster (que resume tolo deprendío nel Máster) y que cunta con 6 creitos ECTS. Esto ye lo mesmo que pasa col restu de les 16 especialidaes nes que l'alumnáu recibe una completa formación, non solo disciplinar, sinón pedagóxica, didáutica y práutica.

-La especialidá tien estudios oficiales, pero nun ta reconocida, polo que nun se convoquen oposiciones entá, ¿cómo perxudica esto a l'asignatura nes escueles?
    -Bono, esto hai qu'esclarialo: la especialidá del Máster ye una especialidá universitaria "oficial" y sí ta reconocida pol Gobiernu del Principáu d'Asturies, hasta'l puntu de que ye una esixencia inescusable pal profesoráu que quiera impartir docencia en Secundaria y Bachilleratu. Otra cosa ye que'l Ministeriu d'Educación y Ciencia tovía nun reconociere esta especialidá docente dientro del decretu d'especialidaes del sistema educativa español... Nesti sen, hai un compromisu de l'actual Conseyera d'Educación de solucionar, al traviés de la negociación col Ministeriu, esta situación. Ello sedría mui importante porque fadría posible poder "opositar" por asturianu y convocar concursos de tresllaos p'algamar plaza "definitiva" por asturianu... Si se llograre esto, l'área de Llingua Asturiana diba quedar muncho más afitada nos centros de Secundaria...

-El proyectu de la LOMCE paecía poner en peligru la continuidá del asturianu nes escueles, pero agora'l tema paez solucionáu, ¿qué se podría facer pa siguir avanzando nel marcu actual, ensin la oficialidá del asturianu?
    -La LOMCE, según el mio puntu de vista, y fala una persona con un fondu compromisu cola educación pública, ye fondamente "criticable" en munchos aspeutos, en munchos... Agora bien, la versión de la llei que'l Ministeriu d'Educación apurrió al Conseyu d'Estáu pal so preste preceptivu nun impide la meyora de les condiciones d'enseñanza del asturianu na Educación Secundaria y nel Bachilleratu, sinón que dexa en manes del Gobiernu del Principáu la so regulación normativa. Dicho con otres pallabres, "la pelota ta en manes d'Asturies"... Nun valen argumentos del tipu "ye que nun nos dexa Madrid..."

-¿Ye posible abrir esperiencies col asturianu como llingua vehicular d'otres asignatures?

    -Yá se fizo, ocasionalmente, va años y "funcionaba"... La normativa llegal permítelo (Llei d'Usu), de mou qu'habría que facer un plan esperimental pa ver en qué condiciones y con qué resultáu se podríen xeneralizar, al traviés de Proyeutos Llingüísticos de Centru, les práutiques d'inmersión parcial n'asturianu. Nós, dende la Facultá, sabríemos facelo... que nos pregunten...

-Dempués de cuasi trenta años d'asturianu nes escueles, ¿cómo valora esi tiempu?
    -Meca, ¡el tiempu pasa volao! (rises) Bono, demostróse que la enseñanza del asturianu -si se plantega bien- nun xenera nengún problema, sinón que meyora muncho otres competencies personales y académiques del alumnáu. Hai estudios que lo prueben inequívocamente... Con esti desenrrollu educativu, colos llogros na investigación y na lliteratura, cola meyora de les actitúes sociales hacia l'asturianu, etc. lo que ye increyible ye que tovía l'asturianu nun seya una llingua oficial. Paez mentira... cuando lo cuentes per fuera la xente queda ablucada...

    Fonte:  Asturnews.